Wrażliwy układ pokarmowy Saluki to bezpośredni efekt ewolucyjnego przystosowania do oszczędnej diety Beduinów opartej na mleku i daktylach, dlatego współczesne karmy z dużą ilością tłuszczu i roślin strączkowych mogą prowadzić u nich do fatalnych powikłań kardiologicznych i jelitowych.

Co Saluki jadły u Beduinów

Historia żywienia tej starożytnej rasy radykalnie odbiega od spopularyzowanego dziś, rzekomo uniwersalnego modelu opartego wyłącznie na upolowanych ofiarach (Prey Model). Saluki, obdarzone statusem członka rodziny, dzieliły zasoby żywnościowe ze swoimi koczowniczymi opiekunami. Ich organizmy przez tysiąclecia adaptowały się do mleka koziego, fermentowanego nabiału (naturalne źródło probiotyków) oraz węglowodanów pozyskiwanych z przaśnego, jęczmiennego chleba i daktyli, które dawały potężny zastrzyk glikogenu po wyczerpującym biegu.

Strączki, tauryna i ryzyko kardiomiopatii

W dzisiejszych realiach jednym z największych zagrożeń są modne, komercyjne diety bezzbożowe (tzw. grain-free), które zamiast bezpiecznych zbóż używają wysokich stężeń grochu, ciecierzycy i soczewicy. Zawarte w strączkach substancje antyodżywcze blokują prawidłowe wchłanianie i recyrkulację tauryny. Zjawisko to prowadzi bezpośrednio do kardiomiopatii rozstrzeniowej (DCM) – zagrażającego życiu osłabienia mięśnia sercowego, które niestety coraz częściej dotyka tę wyjątkową rasę.

Enteropatia gubiąca białko i pułapka wysokiego tłuszczu

Drugim fundamentalnym problemem jest zjawisko Enteropatii Gubiącej Białko (PLE) i limfangiektazji. Kiedy Saluki bez wyraźnego powodu drastycznie chudnie pomimo wilczego apetytu lub zaczyna cierpieć na chroniczne biegunki, podawanie mu popularnych, wysokokalorycznych karm dla psów aktywnych ("Active" z 20% zawartością tłuszczu) jest jak dolewanie oliwy do ognia. U wrażliwych osobników tłuszcz stymuluje kruche naczynia limfatyczne w jelitach do pękania. Bogata w cenne białko limfa wylewa się do światła jelita, a pies dosłownie pożera sam siebie od środka. Kluczem dietetycznym i leczniczym staje się wtedy restrykcyjny protokół ultra-niskotłuszczowy (Ultra-Low Fat).

Skrobia w diecie psa: co mówi genetyka

Zdolność trawienia skrobi nie jest u psów jednakowa i da się ją zmierzyć liczbą kopii genu AMY2B. Zależność między liczbą kopii a aktywnością amylazy opisuje praca Amylase activity is associated with AMY2B copy numbers in dog: implications for dog domestication, diet and diabetes, a związek z rozprzestrzenianiem się rolnictwa — Diet adaptation in dog reflects spread of prehistoric agriculture.

Warto przy tym znać punkt odniesienia z drugiej strony. Analiza Dietary nutrient profiles of wild wolves: insights for optimal dog nutrition? z British Journal of Nutrition podaje, że wilk pobiera około 54% energii z białka, 45% z tłuszczu i zaledwie 1% z węglowodanów. Saluki nie jest wilkiem, ale nie jest też psem wyhodowanym na resztkach ze stodoły.

Do tego dochodzi kwestia mleka, które w tradycyjnej diecie tej rasy było realnym składnikiem. Skład mleka wielbłądziego i jego właściwości opisuje praca A Comprehensive Review of the Composition, Nutritional Value, and Functional Properties of Camel Milk Fat.

Praktyczne zasady przy wrażliwym przewodzie pokarmowym

Przy psie, który chudnie przy dobrym apetycie albo ma nawracające biegunki, kolejność działań jest ustalona i nieintuicyjna: najpierw diagnostyka, potem dieta, nigdy odwrotnie.

Uwaga o suplementach na koniec, bo u chartów bywa zaskakująca. Nie wszystko, co poprawia wyniki, działa w oczekiwanym kierunku: badanie Supplemental vitamin C appears to slow racing greyhounds wykazało, że dodatek witaminy C wiązał się z gorszymi czasami. To dobra przestroga przed dokładaniem preparatów bez powodu.